Cây nhãn lồng và bài thuốc an thần

LẠC TIÊN , Nhãn lồng hay Chùm bao (Passiflora foetida L.) thuộc họ Lạc tiên (Passifloraceae).

Mô tả : Dây leo bằng tua cuốn.Thân tròn, rỗng. Lá mọc so le, dài khoảng 7cm, rộng tới 10cm, chia làm 3 thùy nhọn. Lá kèm rách ở mép. Tua cuốn mọc từ nách lá. Hoa trắng, có trang phụ hình sợi, màu tím. Quả tròn, bao bởi các lá bắc tồn tại như là một cái bao ở ngoài. Quả chín màu vàng, ăn được. Toàn cây có lông. Thường mọc hoang ở hàng ràu, vườn hoang rất dễ phát triển.

Nhãn lồng toàn thân phơi khô

Đọt nhãn lồng tươi

    * Bộ phận dùng: Toàn cây. .

Nơi sống và thu hái : Loài liên nhiệt đới, mọc hoang khắp nơi, leo quấn ở các bãi trống, lùm bụi. Thu hái toàn cây, phơi khô.

    * Tính chất và tác dụng : Chưa rõ hoạt chất.

Lạc tiên có vị ngọt và đắng, tính mát, có tác dụng tiêu viêm, lợi tiểu, Quả có tác dụng  an thần, giảm đau.

        + Cành mang hoa ; Quả Công dụng : Lạc tiên được dùng trị suy nhược thần kinh, mất ngủ, ngủ hay mơ, phụ nữ hành kinh sớm. Còn dùng trị ho, phù thũng, viêm mủ da, lở ngứa, loét ở chân. Ngày dùng 3-15g, dạng thuốc sắc.

        + Dùng ngoài đun nước rửa và giã cành lá tươi để đắp.

Đơn thuốc • Suy nhược thần kinh, mất ngủ : Lạc tiên 8-16g sắc uống, dùng riêng hoặc phối hợp với lá vông, lá Dâu, tâm Sen nấu thành cao lỏng, mỗi ngày dùng 2-5g, chia nhiều lần uống, nên uống trước khi đi ngủ.

                  • Viêm da, ghẻ ngứa ; Dây lá Lạc tiên với lượng vừa đủ, nấu nước tắn và rủa.

    * Bài thuốc tâm đắc ở An Giang : An thần, có tác dụng trợ tim, ngủ được êm, dịu thần kinh: Hột sen 12g, lá tre 10g, Cỏ mực 15g, Lá dâu 10g. Nhãn lồng 20g, Vông nom 12g, Cam thảo 6g, Xương bồ 6g, Táo nhân (sao) 10g. Để 600ml nước, sắc còn 200ml nước, uống hàng ngày trong vòng 1 tháng.

   * Ngoài dùng làm thuốc đọt nhãn lồng tươi còn dùng để dùng làm rau luộc ăn rất mát.

Theo Sách Cây thuốc An Giang -- NXB An Giang 1991.